شوش 

پیدایش سرزمین های باستانی اغلب به صورت تصادفی بوده اند اما داستان های زیادی در پس پرده ی آنها وجود دارد. با اکتشاف یک نقطه ی جدید باستانی قطعه ی دیگری از پازل سر در گم جهان باستان پیدا می شود. بخش عمده ای از این داستان را می توان از سفرنامه و خاطرات کاوش های باستان شناسی مادام ژان دیولافوای فرانسوی Jane Dieulafoyدر بین سالهای ۱۸۸۶ تا ۱۸۸۴ میلادی ، برنده ی جایزه‌ی آکادمی فرانسه خواند. دیگر اثر برجسته از ابتدای کاوش ها و تاریخچه‌ی پیدایش و اکتشافات شوش را بایستی اثر فاخر پیرآمیت  Pierre Amietدانست. از دیگر کتب فاخر در شناسایی شوش را می توان کتاب تاریخ ایلام نوشته ی دکتر مجید زاده و کتابی از دکتر عزت الله نگهبان دانست، اخیرا نیز کتابی از دن پاتس به فارسی در مورد تاریخ شوش و ایلام ترجمه شده است که می تواند راهگشای شناخت بیشتر شما باشد، در بخش کتاب شناسی اطلاعات این کتب در اختیار شما قرار گرفته است.

ما در این جستار از کتاب پیرآمیت درمورد شوش بهره گرفته ایم و امیدواریم در بخش های دیگر نظیر تاریخ ایلام از دیگر مقالات و کتب نیز استفاده کنیم، در این مقاله به بررسی موقعیت جغرافیایی و تاریخی شهر شوش و تاریخچه‌ی حفاری های صورت گرفته در این منطقه‌ی باستانی خواهیم پرداخت.

شهر شوش نزد یونانیان باستان پایتخت پادشاهان هخامنشی بشمار می رفته، این نقل قولی است که هرودوت در کتاب پنجم خود یاد کرده است، یونانیان بنای این شهر را به ممنون شخصیتی اساطیری و فرزند اورور Aurore نسبت داده اند. مولفین کتاب مقدس که کمی آگاه تر بوده اند لااقل می دانستند که این شهر در سرزمين ایلام واقع شده است، اما از تاریخ آن بی خبر بوده اند، در دو کتاب عزرا و دانیال در این مورد ذکر شده است.

از سده‌های آغازین قرون میانه آرامگاه منسوب به دانیال نبی، که امروز هم گاها شوش را به شوش دانیال می شناسند، مورد احترام قرار داشته است.

محوطه‌ی بزرگ شوش در قرن ۱۹ میلادی شناسایی شد و هیئت های باستان شناس فرانسوی از ۱۸۸۴ میلادی به بعد در آن کاوش هایشان را شروع کردند و با کوله باری از آثار و اطلاعات دست پر به کشورشان بازگشتند. در حقیقت تمام یافته ها سالیان مدید به موجب معاهده ای با ناصرالدین شاه به فرانسه تعلق می گرفت. موزه‌ی لوور که از این اشیا بهره مند می شد همچون مخزنی بود برای یافته ها که مبتنی بر عملیات میدانی در محوطه بود.

 از طرفی، کاوشگرانی که در جستجوی شواهدی از ایلام و ایران باستان بودند، در کمال تعجب، مجموعه ای استثنایی از شاهکارهای هنر بابلی را در محل یافتند. شاهزادگان فاتح ایلامی با ذکاوتی که نظیر آن را در قرن ۱۲ ق م کم سراغ داریم، این آثار تمدن بابلی های مغلوب را با خود به شوش آورده و به عوض آنکه، بنا به رسم آن روزگار، آنها را نابود کنند از آنها محافظت کردند.

حتی تعدادی از یادگارهایی که به غنیمت از دشمن گرفته شد، مزین به کتیبه های با ارزشی گردید که خود امروزه مدارک مهمی از تاریخ ایلام است. سنگ نبشته ی یادبود فتح نارامسین از آن جمله است، و قانون حمورابی را نیز ظاهرا برای درج چنین کتیبه هایی آماده کرده بودند. مجموعه‌ی لوور در نتیجه‌ی کاوش‌های شوش حداقل از سه مجموعه‌ی بزرگ و بسیار مهم بابلی، ایلامی و پارسی بهره‌مند شد.

متاسفانه امروز اگر به موزه‌ی لوور در پاریس مراجعه کنید گرچه آثار بسیار زیادی از ایران  سالن های متعدد لوور وجود دارد اما متاسفانه هنگام ورود به تالار ورودی لوور، جاییکه به زبان های مختلف ورود مراجعین را با نوشتن لغت سلام به آن زبان ها  خیرمقدم گفته اند اثری از زبان فارسی نمی بینید.

دیدگاهتان را بنویسید